EQ có rèn luyện được không?

EQ rèn luyện được, và đây là điểm khác biệt lớn nhất giữa EQ và IQ. Trong khi IQ khá ổn định sau tuổi trưởng thành, năm thành phần của EQ gồm Tự nhận thức, Tự điều chỉnh, Động lực, Thấu cảm và Kỹ năng xã hội đều là những thói quen có thể thay đổi qua luyện tập, miễn là bạn luyện bằng hành vi thật thay vì chỉ đọc.

Lý do nằm ở bản chất của EQ. Phần lớn EQ là cách bạn phản ứng với cảm xúc, và phản ứng là thứ học được. Một người từng hễ bị phê bình là cãi lại, sau một năm làm việc với sếp giỏi, có thể học được cách hỏi lại thay vì cãi. Cảm giác tự ái vẫn còn đó, chỉ là cách xử lý đã khác.

Cách rèn từng thành phần

Tự nhận thức: cuối ngày ghi lại một cảm xúc mạnh và chuyện gì gây ra. Sau vài tuần bạn sẽ thấy mình lặp lại những kiểu phản ứng nhất định, ví dụ hay cáu khi bị thúc giục. Tự điều chỉnh: tạo khoảng dừng. Tin nhắn khó chịu để 10 phút rồi trả lời. Trong họp, khi muốn phản bác, hít một hơi và hỏi lại ý người kia trước.

Thấu cảm: tập nghe hết câu mà không nghĩ sẵn câu trả lời. Sau khi nghe, nhắc lại ý chính của người kia để kiểm tra mình hiểu đúng chưa. Kỹ năng xã hội: xin phản hồi từ người thân thiết, hỏi cụ thể là có lúc nào mình làm bạn khó chịu mà không biết không. Câu trả lời thường bất ngờ và rất đáng giá. Động lực: đặt mục tiêu nhỏ, đo được, và theo dõi mỗi tuần, vì cảm giác tiến bộ là nguồn nuôi động lực bền nhất.

Cần bao lâu

Thói quen phản ứng hình thành nhiều năm nên không đổi trong một tuần. Người kiên trì luyện vài hành vi cụ thể thường cảm nhận khác biệt sau khoảng hai đến ba tháng, và người xung quanh nhận ra sau đó không lâu. Bạn làm test EQ trước khi bắt đầu, rồi làm lại sau ba tháng, sẽ thấy rõ phần nào nhích lên.