Lý trí và cảm xúc, cái nào tốt hơn?

Không cái nào tốt hơn. Lý trí (T) và Cảm xúc (F) là hai cách ra quyết định, mỗi cách mạnh trong một loại tình huống. Người Lý trí quyết dựa trên logic, tiêu chí khách quan và hệ quả. Người Cảm xúc quyết dựa trên giá trị cá nhân và tác động lên con người liên quan. Cả hai đều có thể đúng, và cả hai đều có thể sai.

Một lưu ý quan trọng: chữ F không có nghĩa là bạn yếu đuối hay hay khóc, và chữ T không có nghĩa là bạn thông minh hơn. Người Cảm xúc vẫn phân tích rất tốt, chỉ là khi phải chọn, họ ưu tiên câu hỏi điều này ảnh hưởng thế nào tới mọi người. Người Lý trí vẫn có tình cảm sâu, chỉ là khi phải chọn, họ ưu tiên câu hỏi điều này có hợp lý không.

Ví dụ dễ hình dung

Công ty cần cắt giảm một người trong nhóm. Sếp Lý trí sẽ lập bảng so sánh hiệu suất, chọn người điểm thấp nhất, thông báo thẳng. Sếp Cảm xúc sẽ cân nhắc ai đang có con nhỏ, ai đang là trụ cột gia đình, ai dễ tìm việc mới, rồi tìm cách nói sao cho đỡ tổn thương. Cách thứ nhất công bằng theo số liệu. Cách thứ hai công bằng theo hoàn cảnh. Mỗi cách đều có người phản đối.

Khi nào mỗi bên gặp khó

Người Lý trí dễ bị xem là lạnh lùng, nhất là khi góp ý thẳng mà quên đệm trước. Họ cũng hay bỏ qua yếu tố con người trong kế hoạch, dẫn tới kế hoạch đúng trên giấy nhưng không ai muốn làm.

Người Cảm xúc dễ né xung đột, giữ hòa khí tới mức để vấn đề kéo dài. Họ cũng dễ bị xem là thiên vị khi ra quyết định có liên quan tới người quen.

Trong thực tế, ai cũng dùng cả hai. Bài test chỉ cho biết bạn ưu tiên cách nào khi hai cách mâu thuẫn. Biết điểm nghiêng của mình giúp bạn chủ động bù lại bằng cách hỏi ý kiến người ở phía ngược lại.